Special-Het Nieuwe Werken

Digitaal Limburgs mediapakket

Special “Het Nieuwe Werken”

Dit online artikel werd eerder gepubliceerd op digi.mgl.nl. Afbeeldingen zijn verwijderd i.v.m. beeldrechten. Lay-out wijkt af door gebruik van ander CMS. De Youtube filmpjes komen ook in originele artikel voor.

Het Nieuwe Werken HNW in Limburg

HISTORIE | Het begon in Maastricht en Silicon Valley
VOORDELEN/NADELEN | Korte opsomming
FISCAAL | Vergoeding voor meubilair
ONDERWIJS | Het nieuwe leiding geven
OPINIE | Verrassende uitslag
LIMBURG | Kantoor SABIC als koploper

INLEIDING
“Als ik het voor het zeggen krijg, worden alle kantoren opgeheven en gaat iedereen thuis werken. Dit plan heeft onvoorstelbaar veel voordelen en zo goed als geen nadelen,” zo begint Sylvia Witteman haar column “Kantoor aan Huis” vanuit het standpunt van de werknemer. Maar wat kan Het Nieuwe Werken (HNW) voor de werkgever betekenen?

HISTORIE | Het begon in Maastricht en Silicon Valley
Het Nieuwe Werken (HNW) heeft nog geen lang en al dan niet eerbaar verleden. Pionier in Nederland is de Maastrichtse schrijver en zelfbenoemd ‘Ambassadeur van Het Nieuwe Werken’ Erik Veldhoen. In een interview van Jos van der Wielen voor hetnieuwewerkenblog.nl zegt hij:

“Is het begrip Het Nieuwe Werken zelf nog redelijk nieuw, de diverse componenten ervan liggen een stuk verder in het verleden. ‘Empowerment’ is een van die componenten en het onderzoek op dat vlak is al ruim 20 jaar aan de gang. ‘Kantoorinnovatie’ is een andere component en ook dat werk is al een paar decennia bezig.”

In 1989 startte hij zijn projectmanagementbureau op het gebied van huisvesting. In 1991 werd hij door Politie Limburg Zuid uitgedaagd om na te denken over de nieuwe huisvesting voor het nieuw op te richten Regiocorps Zuid. Het moest een totaal ander type huisvesting worden dan men tot dan toe had gekend. De uitdaging werd een brainstormsessie waarbij alle grenzen van het klassiek kantoorconcept voorbij gegaan werden.
Na een studiereis langs diverse kantoren besloot Veldhoen zich alleen nog maar toe te leggen op innovatieve, flexibele werkplekken en huisvesting. Daarmee stonden hij en zijn bureau aan de wieg van HNW in Nederland.

Het wereldwijd grootste project, uitgevoerd door Veldhoen, gebaseerd op de concepten van HNW,
was de reorganisatie van het 1500 medewerkers tellende kantoor van Interpolis.
In 1 jaar tijd werden de duizenden vaste kantoorwerkplekken terug gebracht tot 950 variabele werkplekken.
Van directeur tot stagiaire, iedereen gaat zitten waar hij/zij wil.
Uiteindelijk bespaarde Interpolis tientallen miljoenen euro’s bouw- en exploitatiekosten.
En de werkvreugde van de medewerkers van Interpolis ging met sprongen vooruit.

Diverse grote en kleine projecten werden uitgevoerd volgens het concept van HNW tussen 1995 en 2005. Echter de doorbraak van HNW kwam in mei 2005 toen Microsoft Bill Gates een white paper schreef over o.a. de doorbraak van globalisering. Microsoft Nederland maakte hiervan gebruik om HNW niet alleen te introduceren in het eigen nieuwe huisvestingsplan maar er meteen een onderdeel van de marketingstrategie van te maken. Sindsdien is HNW het gesprek van de dag en zijn de organisaties die niet van HNW gehoord hebben schaars te vinden.

VOORDELEN/NADELEN | Korte opsomming
HNW is vooral bekend om twee aspecten. Aan de ene kant de flexibele werkplekken, aan de andere kant het thuiswerken. Vooral deze laatste maakt heel wat werkgevers nog huiverig. Toch zitten er heel wat voordelen aan HNW.

  • lage vervoerskosten
  • lage cateringkosten
  • lagere kosten huur kantoor
  • lagere energiekosten
  • geen wegvallende werknemers vanwege ziekte kind of huisdier (logistiek)
  • bewezen verhoogde productiviteit
  • bewezen afnemende ziektegevallen zoals burnout, rsi, chronische vermoeidheid, etc.

Zitten er dan geen nadelen aan HNW voor de ondernemer? Toch wel, hoewel ze ver te zoeken zijn.

  • verminderen sociale cohesie
  • verminderen betrokkenheid met bedrijf
  • contacten worden niet meer formeel vastgelegd
  • thuiswerkers moeten opgeleid worden

[Update: Youtube video verwijderd van Youtube.]

FISCAAL | Vergoeding voor meubilair
De financiële voordelen voor de ondernemer zijn legio. Ook de fiscus draagt een steentje bij. Als werkgever kan je aanspraak maken op een fiscale maatregel [Update: link verwijderd. Pagina verwijderd van site.] die het aantrekkelijk maakt om meubilair voor de thuiswerkplek aan te schaffen. Via de werkgever kan de werknemer voor een bedrag van € 1.815 over vijf kalenderjaren meubilair aanschaffen. Deze maatregel is wel aan diverse voorwaarden verbonden. Er moet een schriftelijk contract tussen werkgever en werknemer zijn waarin duidelijk vermeld staat hoe vaak en wanneer de werknemer de thuiswerkplek gebruikt

ONDERWIJS | Het nieuwe leiding geven
Ervaring heeft geleerd HNW een verandering van leiderschap vraagt. Het oude denken dat al decennia meegaat werkt niet voor HNW. De beruchte negen-tot-vijf-mentaliteit moet ook door managers losgelaten worden.

Erik Veldhoen: “Nederland slibt dicht en loopt kansen mis. Dat zijn niet de eigenlijke problemen. Het zijn meer symptomen. Het eigenlijke probleem is dat de aard van het werk en de externe omstandigheden in de afgelopen dertig tot veertig jaar ingrijpend gewijzigd zijn, maar dat de manier waarop wij het werk organiseren, inrichten, aansturen, uitvoeren en belonen onvoldoende is mee veranderd. Daardoor past dat besturingsmodel niet meer goed op het eigenlijke werk dat we doen en ontstaat er vanzelf constipatie.”

Volgens de auteurs van ‘Working Wonderland’, Bernard Drion, Geoff Marée en Frans Melissen moet “de manager van morgen zowel een goede piloot als navigator en gastheer zijn, met een verbeeldingskrachtige geest.

Het Eindhovense International Management Forum (IMF) geeft sinds mei 2009 de schriftelijke cursus “De nieuwe werkomgeving“. Cursisten leren hoe ze de organisatie met nieuwe vormen van werken operationeel kunnen maken en tegelijkertijd een hogere productiviteit en effectiviteit kunnen realiseren. Hoewel deze cursus vrij nieuw is, is het nu al een van de best lopende cursussen in het assortiment.

OPINIE | Verrassende uitslag
Op 16 november 2010 plaatste Dé Weekkrant Limburg-Zuid [Update: link verwijderd. Geen toegang meer.] een artikel over HNW in haar papieren editie. Naar aanleiding van dit artikel konden lezers een internet poll invullen. Deze poll met de naam “Het nieuwe werken werkt niet” [Update: link verwijderd. Geen toegang meer.] leverde aardig wat reacties op. Slechts 33% van de stemmers vond dat HNW niet werkte. Alle andere stemmers (67%) hechtte geen belang aan de manier waarop gewerkt wordt, als er maar gewerkt wordt, hetgeen toch een verrassende uitslag bleek te zijn.

LIMBURG | Kantoor SABIC als koploper
Een kort bezoek aan het futuristische SABIC kantoor in Sittard maakt meteen duidelijk waar HNW om draait: transparantie, beweeglijkheid en dynamiek. Een veranderende bedrijfscultuur leidde ertoe dat Sabic Veldhoen & Company in de arm nam om Het Nieuwe Werken in al haar aspecten te integreren in een nieuw kantoorpand.
Sabic is er zeker in geslaagd de essentie van HNW door te voeren. Geen vaste werkplekken meer, geen gesloten kantoortjes, geen directiedinertjes. Van de directeur tot de juffrouw van de administratie, niemand heeft een eigen werkplek. Op willekeurig welke dag werken ze naast elkaar aan hetzelfde bureau.

Robert Adriaansens en Marjo Cremers vertellen dat de overgang van het ‘klassieke werken’ naar Het Nieuw Werken niet vlekkeloos verliep. Heel wat formele vergaderingen kwamen te vervallen waardoor de behoefte aan communicatie enorm toenam. Hoewel iedereen thuis mag werken, wordt er toch massaal gekozen voor de flexibele werkplekken in het kantoor. Wie niet actief op zoek gaat naar informatie mist teveel om zijn of haar werk naar tevredenheid te kunnen verrichten. Adriaansens noemt het “informatie halen in plaats van informatie brengen”
Beiden benadrukken dat deze nieuwe manier van werken ook een mentaliteitsverandering ten gevolg moest hebben. Managers moesten vertrouwen leren hebben in de zelfstandigheid van hun ‘ondergeschikten’. Bij Sabic is aanwezigheid ondergeschikt aan het eindresultaat. Werknemers moesten zich bewust worden van hun eigen gedrag. De openheid van de werkplekken kan leiden tot irritaties die vroeger weggestopt werden achter een gesloten deur. Maar al met al is de werksfeer enorm verbeterd.

Op de vraag of zij zich herkennen in de voordelen en nadelen van HNW die genoemd worden, brengen beiden nuances aan. Ja, er worden kosten bespaard op meerdere punten maar de opbrengst daarvan wordt geïnvesteerd in het ‘mensvriendelijk’ houden van het gebouw.
Adriaansens spreekt de stelling dat HNW het fileprobleem zou oplossen tegen. De dynamische aard van HNW heeft er voor gezorgd dat de noodzaak om op kantoor aanwezig te zijn veel groter geworden is. En aangezien mensen toch allemaal rond hetzelfde uur de deur uit gaan, nemen de files niet beduidend af. Cremers benadrukt vooral dat huisregels cq gedragsregels noodzakelijk zijn om positieve sociale dynamiek te bewaren. En dat iedereen in de organisatie, van hoog tot laag, zich aan die regels houdt. Beiden zijn het echter met elkaar eens dat zonder een continue investering in techniek de volle potentie van HNW niet bereikt kan worden.

Inmiddels heeft Sabic ook in haar andere Europese vestigingen met succes het concept van HNW ingevoerd.

Bronnen

Volkskrant Magazine nr 545 – 12 maart 2011
Bijl, Dik, Aan de slag Met Het Nieuwe Werken, Zeewolde: PAR CC,
2009  www.aandeslagmethnw.nl

Interview met Robert Adriaansens en Marjo Cremers, SABIC Sittard

Het nieuwe werken blog
Over het nieuwe werken
Microsoft white papers
IMF
Work in Wonderland